BİZANSIN KUŞATILMASI

Doğu Roma İmparatorluğuna 1000 yıllık bir süre adını ve­ren Bizans şehrinin, Milattan önceki çağlarda olduğu gibi Milattan sonraki yüzyıllar boyunca da başı dertten kurtulamadı. Şehir, çeşitli uluslar tarafından ele geçirilmek için sarıldı, kuşatıldı. Bizans’ın bu kaderi, tabiat güzelliğindeki çekicilik, kadar, bulunduğu yere askerlikçe verilen büyük önemle de ilgiliydi. Yayılma ve genişleme amacı güden devletler, her çağda, Bizans’ı ele geçirmekten sayısız faydalar ummuşlardı. Bunun yanı sıra şehrin, Asya ile Avrupa’ya giden yolların kilit noktası sayılan Boğaz kıyılarına yayılmış bulunması da gözleri kamaştıran diğer bir sebep teşkil eder.

TARİHTE BİZANS ŞEHRİ KUŞATMALARI

Bizans (İstanbul) şehrinin Milattan önceki yüzyıllarda bilinen ilk kuşatılması, ünlü Pers Hükümdarı Dara I. tarafından yapıldı. Atina üzerine yürümek isteyen Dara, büyük ordusunu bugün Anadoluhisarı’nın bulunduğu noktadan Rumeli yakasına, gemiler üzerinde kurduğu köprüyle geçirmişti. Bu olay, o çağlarda görülmemiş bir yenilik, bir askerlik dehası sayılmıştı. Büyük Hükümdar, bu arada, yolu üzerinde bulunan Bizans şehrini de kuşattı. Epeyce yakıp yıktı. Yalnız, Dara’nın bu kuşatması tarih için pek önemli sayılmaz. Çünkü onun asıl amacı Bizans şehri değil, Atina idi. Bundan ötürü Isparta Kıralı Pavsanias’ın yaptığı kuşatma, tarihte Bizans şehri kuşatmalarının ilki olarak kabul edilir.

Oligarşik bir idare içinde bulunan Bizans, Yunan şehir devletlerinin baskısı altında sıkışıp kaldı. Daha sonraları Atina’lı Alkibiades, şehri kuşatıp idareyi ele aldı. Bu sırada, demokratik bir düzen içinde bulunan Bizans, varlığını Atina ile Isparta arasında oyalama politikası gütmekle sürdürebiliyordu. Bizans üzerine yapılan Milâttan önceki akın ve kuşatmaların en önemlilerinden biri ve sonuncusu da, Makedonya Kıralı Filip’in hükümdarlık yıllarında oldu. Ama, Yunanlı’lar, hemen Bizans’ın yardımına koşup Filip’i geri püskürttüler.

Milâttan sonraki yüzyıllarda da Bizans üzerine yapılan akın ve kuşatmalar dinmedi; daha da arttı. Romalı General Septim Sever, Bizans’ı üç yıl süren kuşatmadan sonra ela geçirdi.

Tarihte pek önemli bir yer verilen bu kuşatma sırasında Bizans halkı, ölenlerin etini hatta fareleri bile yemek zorunda kalmıştı. Savaşanlara oklar yapmak için kadınlar saçlarını kesmekte birbirleriyle yarışmışlardı. Ama sonunda şehir düştü ve Romalılar tarafından yakılıp yıkıldı.

Romalıların Bizans’a bundan sonraki akını Büyük Konstantin’i imparatorluk yıllarına rastlar. Şehri ele geçiren Roma İmparatoru, daha sonraki yüzyıllarda “Bizans Uygarlığı” adını alan Hıristiyan – Grek – Doğu uygarlığının merkezini bu şehre taşıyıp ona adını verdi: Konstantinopolis (Konstantinopolis). Doğu Roma İmparatorluğu’nun merkezi Konstantinopolis (Bizans)’i bundan sonra İran Hükümdarı Keyhüsrev, Avarlar, Araplar birbiri arkasına kuşattılar. Müslüman Araplar bu şehri ele geçirmenin Peygamber’in verdiği emre göre kutsal bir görev olduğuna inanıyorlardı. Ama onlar da hem kendilerinden öncekiler hem de daha sonraki yüzyıllarda şehri kuşatan çeşitli uluslar gibi kesin bir sonuca ulaşamadılar.

Osmanlı Türklerinin Avrupa’ya yayılmaları çağında Yıldırım Bayezid’in iki kuşatmasından sonra Fatih Sultan Mehmet’in 1453 yılındaki kuşatması, şehrin fethi ve Bizans İmparatorluğu’nun tarihe karışmasıyla sonuçlandı.

BİZANS (İSTANBUL) ŞEHRİ TARİHTE 29 DEFA KUŞATILDI

  • M.Ö. 479’da Isparta Kıralı Pavsanias
  • M.Ö. 408’de Atina’lı Alkibiades
  • M.Ö. 340’da Makedonya’lı Filip II’nin Generali Leon
  • M.S. 197’de Romalı General Septim Sever
  • M.S. 313’de Sezar Maksimianus
  • M.S. 315’de Roma imparatoru Büyük Konstantin
  • M.S. 616’da Iran Hükümdarı Keyhüsrev
  • M.S. 626’da Avar Hâkam
  • M.S. 654’de Arap Kumandanı Muaviye
  • M.S. 667’de Arap Kumandanı Muaviye’nin oğlu Yezid
  • M.S. 672’de Arap Kumandanı Süfyan bin Avf
  • M.S. 715’de Halife Ömer bin Abdülâziz
  • M.S. 739’da Abdülâziz’in oğlu Süleyman
  • M.S. 764’de Bulgar Kıralı Paganos
  • M.S. 780’de Abbasi Halifesi Harunnürreşit
  • M.S. 798’de Haruuürreşit’in Kumandanı Abdülmelik
  • M.S. 811’de Despot Kromos komutasındaki Slavlar
  • M.S. 820’de Tomas komutasındaki Slavlar
  • M.S. 866’da Ruslar
  • M.S. 914’de Bulgar Kıralı Simeon
  • M.S. 1048’de âsi Torniçiuyos
  • M.S. 1081’de Aleksis Komnen
  • M.S. 1204’de Haçlılar
  • M.S. 1261’de Mişel Paleolog
  • M.S. 1396’da Osmanlı Padişahı Yıldırım Bayezit
  • M.S. 1402’de Yıldırım Bayezit
  • M.S. 1414’de Osmanlı Şehzadesi Musa
  • M.S. 1422’de Osmanlı Padişahı ikinci Murat
  • M.S. 1453’de Osmanlı Padişahı Fatih Sultan Mehmet