Büyük Bir İmparator : Justinianus

Milâttan sonra 476 yılında Batı Roma İmparatorluğu ortadan kalkmıştı. Bu imparatorluğun sınırları içinde olan İtalya ve İspanya’yı Gotlar ele geçirmişlerdi. Gene Batı Roma İmparatorluğu’na bağlı ülkelerden Galya’yı Franklar, Kuzey Afrika’yı da Vandallar yönetimleri altına almışlardı. Doğu Roma İmparatorluğu ise o sıralarda en parlak çağını yaşıyordu. Milâttan sonra 527 yılında Justinianus Doğu Roma İmparatoru olmuştu.

Justinianus, Doğu Roma İmparatorluğu’nun en büyük hükümdarlarından biridir. Bu imparatorluğun bir adı da Bizans İmparatorluğu’dur. Ülkenin baş şehri Konstantinopolis (Bugünkü İstanbul) Yunanlıların elindeyken Bizans adını taşıyordu. Bundan ötürü ülkenin adı da Bizans İmparatorluğu olarak tarihe geçti. Batı Roma İmparatorluğu yıkıldıktan sonra, Doğu Roma İmparatorluğu, yani Bizans İmparatorluğu bin yıl daha yaşadı. Türklerin 1453’te İstanbul’u ele geçirmeleriyle sona erdi.

Justinianus’un zamanında, Bizans İmparatorluğu en parlak çağını yaşadı. Justinianus, İllirya’da doğmuştu (Bugünkü Arnavutluk). Bir köylünün oğluydu. Justinianus’un amcası Justinus, erlikten imparatorluğa kadar yükselmişti. 526 yılında yeğenini kendisine yardımcı olsun diye yanına çağırdı. Bir yıl sonra Justinus ölünce yeğeni Justinianus Bizans İmparatoru oldu.

İmparator Justinianus’un yapmak istediği iki önemli iş vardı: Önce imparatorluğun hudutlarını genişletmeyi düşünüyordu. Batıda düşmanların eline geçen toprakları tekrar geri alacak, eski Roma İmparatorluğu’nu yeniden kuracaktı. Justinianus, bundan sonra İmparatorluğu’nu örnek bir hukuk devleti durumuna getirmek istiyordu. En eski Roma kanunlarını ele alacak, memleketi bir düzene sokacaktı. Bu işle ilgilenmek üzere on iki kişilik bir komisyon kurdu. Bu komisyon beş yıl içinde ünlü Justinianus Kanunları’nı hazırladı ki bu kanunlar bugünkü medenî hukukun temelidir.

Justinianus ikinci amacına daha zor vardı. Birçok savaşlara girişmek zorunda kaldı. Önce Kuzey Afrika’dan Vandalları, Güneydoğu Ispanya’dan da Vizigotları uzaklaştırdı. İtalya’da Ostrogotlarla savaştı. Ravenna’da ikinci bir baş şehir kurdu. Ama Justinianus hep Batıya doğru ilerlemeyi düşünürken Doğu’ya gereken ilgiyi göstermemiş, sınırlarının zayıfladığını farketmemişti. Milâttan sonra 565 yılında Justinianus ölünce onun yerine geçenler, imparatorluğun hudutlarını genişletemediler. Yalnız doğudaki sınırları korumayı bildiler.