Güneş Sistemi

İçinde yaşadığımız güneş, sistemi, güneş ve dokuz gezegenin meydana getirdiği güneş ailesidir. Dünyamız da güneş ailesinin gezegenlerinden biridir. Bu gezegenlerde ışık yoktur. Sadece güneşin ışınlarını yansıttıkları için parlak görünürler.

Gezegenler, güneşin etrafında dönerler, ama hepsinin hızları değişiktir. Bir gezegenin güneşin etrafında dönerken izlediği yola, yörünge adı, verilir. Her gezegenin bir yörüngesi vardır.

GÜNEŞ

Uzayın uçsuz bucaksız boşluğundaki milyonlarca yıldızdan biridir. Dünyaya en yakın yıldızdır (149,5 milyon kilometre). Dev bir atom fırınından farksızdır. Hidrojen gazını devamlı olarak helyum gazına çevirerek ışık, ısı ve enerji meydana getirir. Sıcak gazlardan meydana gelmiş bir topa benzeyen merkezinde ısı 16-20 milyon, yüzünde 6.000, tacın dış kesimlerinde ise 1,5 milyon derece civarındadır. Güneşin ışınları saniyede 300.000 km. hızla gider ve 38 dünyamıza 8 dakikada varır.

MERKÜR

En küçük, en hızlı ve güneşe en yakın gezegendir (yakınlığı 58 milyon km.). Bu gezegen, güneş etrafındaki bir turunu 88 günde tamamlar. Merkür’ün bir yüzü daima güneşe dönüktür. Bu yüz ateşten meydana gelmiş bir çölü andırır. Sıcaklık daima 400 derecenin üstündedir. Güneşe bakmayan taraf ise öbür yüzün tersine çok soğuk ve karanlıktır. Gezegenin etrafında çok ince bir atmosfer tabakası vardır. Burada hiçbir canlı varlık yaşayamaz.

VENÜS

Güneşten 108 milyon kilometre uzaklıktadır. Güneş ve aydan sonra en parlak gezegendir. Güneş etrafındaki turunu 225 günde tamamlar. Dönüş hızı saniyede 35 kilometredir. Kendi etrafında ise 30 günde döner. Dünyamızdan biraz daha küçüktür. Bazı astronomi bilginleri Venüs’te canlıların bulunduğunu ileri sürüyorlar. Ama etrafını kaplayan kalın toz bulutları yüzünden, Venüs’ün yüzeyini göremiyoruz. Venüs’ün çapı 12.300 kilometredir.

DÜNYA

Üzerinde yaşadığımız gezegene Dünya diyoruz. 149 milyon kilometre uzağında bulunduğu güneşin etrafındaki turunu 365 günde yapar (bir yıl). Kendi etrafında ise 24 saatte döner (bir gün). Güneş etrafındaki turunu saniyede 29,8 kilometrelik bir hızla yapar. Dünyamızın bir uydusu vardır ki buna Ay diyoruz.

PLÜTON

Plüton, 1930 yılında keşfedildi. Güneş’e en uzak olan gezegendir (5.919 milyon kilometre kadardır). Bu yüzden güneş etrafındaki turunu ancak 248 yılda tamamlayabilmektedir.

Merkür’den biraz daha büyüktür. Plüton’da ısının aşağı yukarı eksi 230 derece olduğu sanılıyor.

Plüton, Güneş sisteminin, üzerinde en az bilgi edinilen gezegenidir.

ÜRANÜS

Uranüs gezegeni 1781’de William Herschel adındaki astronomi bilgini tarafından el yapısı bir teleskopla keşfedildi. Uranüs, Güneş sisteminin en büyük üç gezegeninden biridir. Çapı, 53.000 kilometredir. Güneş’ten 2842 milyon kilometre uzaktadır. Kendi etrafında 10 saat 40 dakikada döner. Güneş etrafındaki turunu saniyede 6,8 kilometrelik bir hızla gitmek suretiyle 84 yılda tamamlar. Beş uydusu vardır.

NEPTÜN

Neptün gezegeni, büyüklük bakımından dördüncüdür. 4501 milyon kilometre uzaklıkta bulunduğu Güneş’in etrafındaki turunu 165 yılda yapar. Kendi etrafında ise 15,5 saatte döner. Isısı ortalama olarak eksi 200 derecedir. İki uydusu vardır.

MARS

Dünyamızdan görülmesi en kolay olan gezegen, Mars’tır. Dünyamızdan 56 milyon kilometre, Güneş’ten ise 226 milyon kilometre uzaktadır. Güneş etrafındaki turunu saniyede 24 kilometrelik bir hızla 687 günde tamamlar. Atmosfer tabakası çok incedir. Mars’ta insanların yahut hayvanların yaşayabildiği sanılmıyor. Ama burada bazı bitkilerin yetişebildiği inancı vardır. Mars’ın iki küçük uydusu vardır. Bunlar Phobos ve Deimos’dur

ASTEROİTLER

Asteroitler yahut Küçük Gezegenler, Mars ile Jüpiter’in yörüngeleri arasındaki 563 milyon km. lik boşluğu kaplarlar. Bugüne kadar iki binden fazla Asteroit keşfedilmiştir. Bunların en büyüğü Ceres’in çapı 770 kilometredir. En küçükleri ise 4-5 kilometrelik kaya yığınlarından ibarettirler. Bunlarda hava ve hayat yoktur.

JÜPİTER

Jüpiter, güneş sisteminin devidir. Dünyamızdan 1.300 kere daha büyüktür. Güneş’ten 779 milyon km. uzaklıktadır. Kendi etrafında çok süratli döndüğünden bu devri 10 saatte tamamlar. Güneş etrafındaki turunu ise saniyede 14 kilometrelik bir hızla gitmesine rağmen 11 yılda ancak bitirebilmektedir. Jüpiter çok soğuk bir yerdir. Buradaki ısı sıfırın altında 130 derecedir. 12 uydusu vardır. Bunların dördü küçük bir teleskopla rahatça görülebilir. En büyükleri Ganymede’nin canı 5.000 km. dir.

SATÜRN

Güneş sisteminin ikinci büyük gezegenidir. Saniyede 9,6 kilometrelik bir hızı vardır. Kendisinden 1428 milyon kilometre uzakta bulunan güneşin etrafındaki turunu 29 yılda tamamlar. Kendi etrafındaki dönüşü 10 saat 15 dakika sürer. Bu gezegendeki ısı sıfır altı 140 derecedir. Dokuz uydusu vardır. Bunlardan Titan Ay’dan büyüktür. En önemli özelliği küçük uydulardan meydana gelen etrafındaki parlak halkalardır. Bu halkalar üç tanedir.